Follow-up gesprek (stap 6 V-MIS)

Je hebt tijdens de intake een zwangere vrouw doorverwezen voor hulp bij stoppen met roken of samen een stopafspraak gemaakt. Of misschien heeft ze bij de intake aangegeven zonder hulp te willen stoppen. Het is belangrijk om in vervolgconsulten hierop terug te blijven komen en na te gaan of er extra ondersteuning nodig is.

Wat houdt het in?

Stap 6 is het follow-up gesprek dat tijdens de vervolgconsulten plaatsvindt. Hierbij breng je opnieuw de rookstatus in kaart en bespreek je hoe het stoppen met roken gaat. Ook wanneer je vrouwen hebt doorverwezen, is het heel belangrijk om dit follow-up gesprek te voeren. Zo blijf je zicht houden op dit proces (is ze gestart met de begeleiding en hoe gaat het?) en kun je haar ondersteunen bij het rookvrij blijven.

Stopafspraak gemaakt? Bel haar binnen één week!
Vrouwen met wie je een stopafspraak hebt gemaakt en/of die je hebt doorverwezen voor begeleiding, bied je in ieder geval één week na de stopdatum follow-up aan. Plan hiervoor een belafspraak of een consult in. Bespreek met hen hoe het stoppen gaat, wat moeilijke momenten zijn en of zij extra ondersteuning nodig hebben.

Is de vrouw gestopt?

  • Geef een compliment voor het rookvrij zijn.
  • Vraag de vrouw wat moeilijke momenten zijn (geweest) en bespreek hoe ze hiermee om kan gaan.
  • Bespreek of ze extra ondersteuning nodig heeft om rookvrij te blijven. Heeft ze meer begeleiding nodig? Dan kan je haar doorverwijzen (zie ook de stap ‘Intensieve interventie’).
  • Ga verder met het zorgpad ‘Gestopt <6 maanden voor of tijdens de zwangerschap’. Bied vervolgafspraken aan in het kader van terugvalpreventie.

Is de vrouw geminderd of niet gestopt?

  • Bekrachtig het positieve gedrag door een compliment te geven voor bijvoorbeeld het aantal sigaretten dat ze niet meer rookt of het aantal dagen dat het stoppen wél is gelukt.
  • Geef een stopadvies. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ook 5 sigaretten zijn nog steeds schadelijk voor je baby. Minderen is ook moeilijker om vol te houden. Hoe zou het voor je zijn als je ook van die laatste sigaretten af bent?”
  • Vraag de vrouw wat moeilijke momenten zijn (geweest) en bespreek hoe ze hiermee om kan gaan.
  • Ga door naar de stap ‘verwijzen’ voor begeleiding. Vertel hierbij dat nicotine vervangende middelen haar wellicht kunnen helpen om van die laatste sigaretten af te komen.
  • Blijf in vervolgconsulten herhaaldelijk follow-up bieden om de vrouw te ondersteunen in het stopproces, ook na doorverwijzing voor intensieve begeleiding.
Voorbeeld follow-up gesprek: geminderd maar niet gestopt
“Wat goed! Hoe doe je dat? Wat doe je als je trek hebt?” Geef een positieve reactie, zonder een vervolgzin met maar. Ga daarna pas verder.
“Het beste is dat je helemaal stopt met roken. Dat is moeilijk. Ik raad je daarom je een coach aan. Mogelijk helpt het als je nicotinevervangers krijgt. Dan kan je helemaal van je verslaving afkomen. Wat vind je daarvan?”
Voorbeeld follow-up gesprek: hulp gehad, maar het lukt niet
Ga eerst weer positief het gesprek in. Wat ging goed? Hoe lang heb je het volgehouden?” Geef haar een compliment. Ga daarna pas verder.
“Het is dus heel moeilijk om helemaal te stoppen. Het is een echte verslaving. Ik bied je een coach aan van verslavingszorg. Deze coach kan het beste helpen als stoppen echt moeilijk is. Vind je het goed dat ik je aanmeld en de coach jou belt?”

Is de vrouw nog niet toe aan stoppen?

Of lijkt ze niet gemotiveerd? Bied ook dan follow-up. Het is best mogelijk dat vrouwen hebben aangegeven niet te willen stoppen, maar dat hun gedachten hierover gedurende de zwangerschap veranderen. Daarom is het ook voor hen belangrijk dat je later nog eens terugkomt op hun rookgedrag.

Wat staat er in de richtlijn?
Van groot belang is dat alle zorgverleners die in aanraking komen met zwangere vrouwen die roken, minimaal het rookgedrag bespreken en een stopadvies geven, met follow-up na een week.

Tips!

  • In de e-learning Rookvrije Start en de training Rookvrije Start leer je hoe je een follow-up gesprek kunt voeren.
  • Vraag stoppen-met-roken begeleiders om een terugkoppeling. Zo kan je de vrouw blijven ondersteunen bij het rookvrij blijven (indien ze gestopt is) of opnieuw motiveren voor een stoppoging wanneer ze niet gestart is.
  • Zorg voor een goede overdracht van rookstatus en rookgeschiedenis in de keten (zie stap ‘overdracht’). Zo kunnen zorgverleners in de keten ook blijven ondersteunen in dit proces.
  • Is de vrouw gestopt? Deel je successen bij stoppen-met-roken begeleiding met je collega’s. Dit werkt motiverend.

Materialen

websites
E-learning Rookvrije Start
Deze multidisciplinaire e-learning is een initiatief van de Taskforce en is bedoeld voor alle zorgverleners die gesprekken voeren met (aanstaande...
Bekijk
websites
E-learning Begrijpelijk communiceren
De e-learning Begrijpelijk communiceren borduurt voort op de opgedane kennis uit de e-learning Rookvrije Start. In de nieuwe e-learning staat beg...
Bekijk
websites
Training Rookvrije Start
In de training Rookvrije Start staat het oefenen met motiverende gesprekken over stoppen met roken en rookvrij blijven centraal. De training best...
Bekijk